Museum Volkenkunde

De tentoonstelling is afgelopen en de Terracotta Strijders zijn inmiddels terug naar China.

Het Terracottaleger

Het Chinese Terracottaleger is een verzameling levensechte beelden van soldaten. Ze zijn gemaakt van gebakken klei, dat ook wel wordt aangeduid met de Italiaanse term ‘terracotta’. Meestal wordt met het begrip Terracottaleger een veel grotere verzameling archeologische vondsten bedoeld: alle grafvondsten uit het grafcomplex van keizer Qin Shihuang.

De ontdekking

Het begon allemaal in 1974. Boeren die een put op het land groeven bij de Chinese plaats Xian stuitten bij toeval op een paar van de levensechte soldatenbeelden. Het bleek de ontdekking van de eeuw, want al snel werd duidelijk dat het ging om het uitgestrekte grafcomplex van China’s eerste keizer, Qin Shihuang. De plek staat inmiddels op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Het complete grafcomplex

Het grafcomplex was bedoeld als onderkomen voor de eeuwigheid. Een plek waar het leven van de keizer na zijn dood door zou gaan. De centrale plaats was voor de keizerlijke graftombe met daar omheen tientallen grafkamers vol giften, die garandeerden dat hij niets tekort kwam. Het Terracottaleger is verdeeld over verschillende plekken bij het keizerlijke graf gevonden. In de loop van de tijd zijn deze vindplaatsen geplunderd en in brand gestoken. Veel van de beelden raakten daardoor zwaar beschadigd.

In andere grafkuilen zijn nog veel meer grafvondsten aangetroffen: kunst- en gebruiksvoorwerpen, uiteenlopend van schitterende bronzen beeldjes en wapens tot dierlijke skeletten. Maar er zijn ook ook menselijke resten aangetroffen. Mogelijk mensenoffers - speculaties waarvoor nog geen bewijzen zijn. Nog lang niet alles is onderzocht en opgegraven. Tot op de dag van vandaag wordt hier volop gewerkt.

Het graf van de keizer lijkt onaangeroerd. Historische bronnen, waarvan sommige al van kort na Qin Shihuangs dood dateren, bieden informatie over de inhoud van de tombe. Er zouden kruisbogen staan, zó afgesteld dat ze afgaan bij opening van het graf. Volgens sommigen is het ontwerp van de tombe een weergave van het heelal, met edelstenen en kostbare materialen vorm gegeven. De bodem zou de plattegrond van China voorstellen met rivieren van kwikzilver.

De terracotta soldatenbeelden

De beelden van de soldaten zijn hol en in delen gemaakt. Verfsporen tonen aan dat ze ooit bonte kleuren gedragen hebben. Het complete Terracottaleger bestaat uit meer dan 7000 mannen; klaar voor de strijd, op ware grootte. Ze zijn onderverdeeld in voetvolk, kruisboogschieters en ruiters met strijdwagens en paarden. Het lijkt alsof de beelden individuen vertegenwoordigen: elke soldaat is anders: het uniform, hoofdbedekking en gezichtsuitdrukking verschillen van soldaat tot soldaat.
Het is bekend dat keizer Qin Shihuang een standaardisatie van productieprocessen invoerde. Het kan dan ook bijna niet anders dan dat dit bij de productie van de duizenden beelden ook het geval is geweest.

Terracottaleger zien

De archeologische vindplaats in Xian is nu een museum dat jaarlijks miljoenen bezoekers trekt. In immense hallen zijn de grafvondsten te bewonderen. Dankzij een unieke samenwerking met twee Chinese instituten, het Shaanxi Provincial Cultural Relics Bureau en Shaanxi Cultural Heritage Promotion Center is Museum Volkenkunde er nu in geslaagd drie Terracotta strijders naar Leiden te halen. Samen met andere grafvondsten bieden ze inzicht in de Chinese cultuur en samenleving ten tijde van de Qin-dynastie.
Eerder waren er exposities  met Terracottasoldaten en andere grafvondsten in het British Museum, het Drents Museum in Assen, Museum am Ostwall in Dortmund en De Minderbroederskerk in Maaseik.

Keizer Qin Shihuang

Qin Shihuang( 259-210 vóór Christus) wordt beschouwd als de eerste keizer van China. Onder zijn heerschappij werd China aaneen gesmeed tot één rijk. Ontelbare veldtochten waren daarvoor nodig. Aan hem ontleent de Qin-dynastie (221 tot 206 v.Chr.) zijn naam. Zijn zoon zou de tweede en laatste keizer van de dynastie worden. 
Qin Shihuang had zijn macht voor een belangrijk deel te danken aan de standaardisatie van het productieproces. Op die manier zou –bijna als lopende bandwerk- ook het Terracottaleger gemaakt zijn. De sterke sociale organisatie van de maatschappij is een andere verdienste die hij op zijn conto kan schrijven en die ook heeft bijgedragen aan zijn sterke positie.

Behalve het wereldberoemde Terracottaleger is er een andere belangrijke nalatenschap van Keizer Qin Shihuang: de Chinese muur. Qins’ oplossing voor invallen van buitenaf. Het is niet zo dat hij helemaal uit het niets de 6400 kilometer lange muur liet bouwen; er bestonden al losse muren en onder zijn leiding werd daar één langgerekte muur van gemaakt.