Waardevolle kralen: handelskralen

Door Richard van Alphen

 

In de 17e eeuw waren kralen een belangrijk instrument in de expansiedrang van de Europese mogendheden. Kralen waren relatief goedkoop en bovendien zeer gewild in de ‘nieuw ontdekte gebieden’. Grote hoeveelheden werden geëxporteerd naar Afrika, Zuidoost-Azië en Noord-Amerika. In Venetië, Bohemen en Nederland bevonden zich belangrijke centra van kralenvervaardiging. Een van de meest belangrijke exporteurs van kralen naar West-Afrika, die bemiddelde tussen producenten en handelaren, was de firma J.F. Sick & Co.

Bekijk de kaarten met kralen online in hoge resolutie en zoom in om de details te zien.

J.F. Sick & Co.

De firma werd eind 1909 of begin 1910 opgericht door de Sudeten-Duitser J.F. Sick. Het hoofdkantoor was gevestigd in Hamburg, met vestigingen in Venetië en Jablonec. Na de eerste wereldoorlog verhuisde het hoofdkantoor naar Rotterdam, en veranderde de naam in Handelsmaatschappij N.V. v.h. Sick & Co. In 1927 verhuisde de onderneming naar Amsterdam en kwam deze volledig in Nederlands bezit. J.W. IJzerman (1851-1932) was de nieuwe eigenaar.

In 1959 werd de firma overgenomen door Hagemeyer & Co. Handelmaatschappij N.V., die zich voornamelijk richtte op Nederlands Oost-Indië. Het was een rustige tijd voor de kralenhandel, veroorzaakt door de dekolonisatie van de belangrijkste afzetmarkten. De hoogtijdagen waren voorbij en in 1964 werd de vestiging in Venetië gesloten.

De collectie monsterkralen

In dat zelfde jaar doneerde de voormalige Sick & Co. een unieke verzameling kaarten met zo’n 22.000 monsterkralen aan het Tropenmuseum. De verzameling is een belangrijke referentiecollectie van gewonden en getrokken kralen. Zij bestaat uit 197 kartonnen kaarten met elk ruim 100 kralen, en een catalogus in kleur. De meeste kralen dateren van de jaren 1920 en 1930. Op de kaarten staan opmerkingen met betrekking tot grootte, kleur, vorm of naam.

Kaarten met kralen in hoge resolutie

Snuffel online door de kralencollectie. Bekijk de kaarten met kralen in hoge resolutie en zoom in om de details te zien. Klik op een plaatje voor meer informatie; gebruik de zoektermen om de selectie te veranderen; zoom in met de scrollfunctie van de muis of de zoombalk op het scherm en ontdek meer over deze mooie kralencollectie.

Bron: Brakel, Koos van, The bead goes on: the sample card collection with trade beads from the company J.F. Sick & Co. in the Tropenmuseum, Amsterdam. Amsterdam, KIT Publishers, 2006.